یادداشت ”سعید تشکری” کارگردان نمایش ”وقتی زمین دروغ میگوید”
یادداشت ”سعید تشکری” کارگردان نمایش ”وقتی زمین دروغ میگوید”
تریلوژی "وقتی زمین دروغ می گوید"، به نویسندگی و کارگردانی سعید تشکری، از یکشنبه، 17 شهریورماه، در تماشخانه مهر حوزه هنری به صحنه رفته و متن آن نیز به همراه چهار نمایشنامه دیگر از تشکری در یک مجلد با عنوان "وقتی زمین دروغ می گوید"منتشر و چاپ شده است.
سعید تشکری، نویسنده و کارگردان این اثر نمایشی، یادداشتی را در اختیار سایت ایران تئاتر قرار داده که در زیر می خوانید:
پاییز 1388 نگارش نمایشنامه "وقتی زمین دروغ میگوید" با تم نسل کشی از منظر انسانی و دراماتیک در سه اپیزود پایان یافت و تمرینات نمایش برای شرکت در بخش چشمانداز بیست و هشتمین جشنواره بینالمللی تئاتر فجر آغاز شد.
من همیشه سعی کردهام در تئاتر اتمسفر، با خلق موقعیت تراژیک، شیوه همیشگی خودم را که اپیک است، دنبال کنم. واقعیت این است که برای من هنوز تئاتر باشکوه آلمان همچنان با سه درامنویس مقتدر، ماکس فریش، دورنمات و برشت، هیچ گاه کهنه نمیشود. آیا عقلانیت تراژیک همان خردورزی باشکوه مدرن، نمیتواند بزنگاهی زیبا برای به تصویر کشیدن این نسلکشیهای پی درپی برای درام معاصر ما باشد؟
اما امسال برای اجرای عمومی نمایش، سعی کردهام در تولید و اجرا، گروهی را انتخاب کنم که در دو زمینه توانایی داشته باشند. شرط اول آشنایی با ذهنیات من و آثار و شیوه اجراییام بود که در دو سوی آثار منتشر شده و به صحنه رفته، گروه انتخاب شد و شرط دوم این گروه باید با همه تجربیاتی که داشتند یک دوره فشرده آموزشی را برای به روز کردن داشتههای خود، با نمونههای آثار اجرایی و نوشتاری پیدا میکردند، که این نیز میسر شد.
رابطه یک توپ بادی و یک باند کشی، رابطه بین یک کاپشن بچهگانه و توپی که درون آن چون یک قلب قرار است، بتپد و اجرا در یک کافه تئاتر و تاکیدگذاری بر همه عناصر نمایش، تلاشی بود برای اجرای یک تکنیک گفتمانی، تا رابطه بین توتالیته و پوپولیسم در ابزارهای رسانهای کنار زده شود و در آن از حقیقت مقاومت معنوی با تکیه بر انسانیت در فضای تئاتریکال حرف هایم گفته شود.
اجرای تریلوژیِ "وقتی زمین دروغ میگوید" در بخش چشمانداز بیست و هشتمین جشنواره بینالمللی تئاتر فجر در تالار چهارسوی تئاتر شهر در سال 1388 در بازخورد و ارتباط با تماشاگر و اصحاب تئاتر به ارزیابی خوبی رسید و این نکته واقعی در تئاتر اتمسفر را به اثبات رسانید؛ تئاتر نمیتواند دروغ بگوید و با تئاتر میتوان بنیادیترین مسائل جهانی و معاصر را تنها با یک شرط به صحنه آورد. شرط آن داشتن هویت تئاتریکال است.
بعد از دو سال چاپ این نمایشنامه در سال 1391 به همت انتشارات نیستان و انتخاب آن به عنوان کتاب فصل سرای اهل قلم، این نکته را به من و دوستانی که مرا با نوع و جنس کارم میشناسند، بر آن داشت با توجه به اوضاع و احوال منطقه به اجرای مجدد آن فکر کنیم.
اینکه از فاصله فکر اجرای مجدد چه اتفاقاتی در حوزه بیماری برایم افتاده است و اکنون نمایش در تهران با چه شرایط جسمی من به صحنه میرود، از منظر دیگران نسبت به آدمی که نزدیک یک سال است قدرت تکلم ندارد، اصلا برایم جذاب نیست. اما از این منظر که به من عشق به تئاتر چقدر کمک کرد تا راهکاری برای ارتباط با بازیگرانم پیدا کنم، تا بتوانم آخرین دیدگاههایم را پای نمایش بگذارم و مخاطب اثری را ببیند که حاصلش متعلق به گروهی است که یک قرار هنرمندانه با تئاتر دارند، بسیار خوشحالم.
زندگی تئاتری در هر شرایطی به نفع تئاتر!
زمین دروغ میگوید تجربهای است که تمرین آن مدیون تکنولوژی است. رابطههای دور و نزدیک و تمرین تئاتر در خانه و همزمان دیدن تمرینات از طریق برنامههای تصویری و اینترنت و توضیحات ایمیلی و میزانسنبندی تا طراحی صحنه، همه تنها از اعضای گروهی برمیآمد که ایمان به زندگی تئاتری و تعهد به تئاتر را سرلوحه کار خود قرار دادند و من مؤمنانه باور کردم اگر فضیلت در هنر نام و اعتباری داشته باشد در دو سوی این نمایش ایستاده است.
پشتیبانی حوزهی هنری در اجرای این اثر و همکاری دوستانی که در این روزها و سوزها، رفیقانه مرا باور داشتند، امکان به صحنه رفتن و اجرای نمایش را بعد از دو سال، در تهران فراهم آورد.
باز هم میگویم؛ در تئاتر نمیتوان دروغ گفت و همچنان که در زندگی باشکوهترین لحظاتش ایمان به خرد است، زمین دروغ میگوید حاصل یک خرد جمعی از سعید تشکری و دوستانش است که در هر شرایطی با تئاتر زندگی میکنند.
مشهدتئاتر