مشهدتئاتر

آسیب شناسی پیشرفت تئاتر دفاع مقدس
تحقیق برای تئاتر دفاع مقدس

مشهد تئاتر- علیرضا اسدی: تئاتر همچون حقیقتی آشکار و تاثیر گذار می تواند، آیینه ی نمایانگر مفاهیم و موضوعات مختلف باشد. در این میان مفهوم هر چقدر انسانی تر و والاتر انتخاب شود رسانه ارتباطی قدرتمندی مثل تئاتر نیز قدرت تاثیر گذاری و اهمیت و ارزش بیشتری پیدا می کند.

تئاتر دفاع مقدس که چند سالی است، با ورود دوباره نهادهای مختلف حمایت کننده، با جدیت بیشتری مورد توجه قرار گرفته است، در همین مدت سه دهه حیاتش نیز برخی از مبانی و اصول مورد هدف و توجه نهاد حمایت کننده را به تثبیت رسانده و تکمیل کرده است. اما در عین حال مفهوم دفاع به عنوان موضوعی معنوی و انسانی در همه دوران ها و در هر فرهنگ و تاریخی جایگاه و ارزش مخصوص به خود را دارد.

دفاع مقدس در قالب یک مفهوم والا و مهم انسانی همواره در کشور ما همراه و همزمان با فداکاری و ایستادگی مردم و زنان و مردان ایرانی جلوه گر شده و تعریف پیدا کرده است. به خاطر همین تعریف ها نیز می توان بیشتر نمایشنامه ها و نمایش های تولید شده در حوزه جنگ عراق بر علیه ایران و ایستادگی و از خود گذشتگی مردان و زنان ایرانی را به نوعی در گستره وسیع موضوع دفاع مقدس مورد تحلیل و جستجو قرار داد.

بنابراین و براساس همین پیشرفت در حوزه شناخت و تحقیق ادبیات دفاع مقدس و به ویژه در محدوده دراماتیک آن بایستی تمام تلاش خود را به کار بست تا ضمن به دست آوردن تعریف و تحلیلی مطلوب و مناسب درباره مفهوم دفاع و ایستادگی در تئاتر، جنبه های مختلف پردازش موضوعی فداکارانه در آثار مربوط به دفاع مقدس ایران را مورد ارزیابی و شناخت بیشتری قرار بدهد.

در یک نگاه کلی نخست نیاز به دستیابی به ساخت مایه های ادبیات نمایشی در گستره موضوعیت تئاتر دفاع مقدس برای آغاز مباحث علمی و تثبیت شده بعدی ضروری به نظر می رسد. در این محدوده حوزه هایی چون ادبیات دفاع مقدس، درام نویسی برای دفاع مقدس، اقتباس و منابع پژوهشی موجود در حوزه تحقیق تئاتر دفاع مقدس و می تواند به عنوان محورهای اصلی مورد شناخت و بررسی قرار گیرد.

در ادامه این شناخت اجمالی بررسی و تحلیل دقیق تر مباحث همنشین با موضوع دفاع مقدس در تئاتر می تواند اهمیت بسیار زیادی داشته باشد. در راه دستیابی به این مهم می بایست تلاش شود تا ادبیات دفاع مقدس با نمونه های مشابه یا حوزه های نزدیک مطابقت داده شود تا ضمن شناسایی بیشتر و بهتر آن راه برای شناختن ضعف و قوت ها نیز هموار گردد. این بخش از تحقیقات درباره تئاتر دفاع مقدس نیازمند پایه گذاری براساس دیدگاه ها و محتوای اندیشه ایرانی است و می بایست بر همین منوال نیز ترتیب نگارش یافته باشد.

در ادامه تحقیقی درباره تئاتر دفاع مقدس آنچه که مهم و ضروری به نظر می رسد و لازم است که در مباحث اصلی مورد ارزیابی و تحقیق جدی قرار گیرد اینست که تاثیر گذاری و تاثیر پذیری تئاتر دفاع مقدس از جامعه، فرهنگ و یا حتی در ارتباط با ساختار و مولفه های مشابه تئاتری مورد قضاوت قرار گیرد و در ادامه آن ظرفیت ها و توانایی هایی که تئاتر می تواند در بستر آن مورد توجه قرار گرفته و بر خود ببالد مطرح شوند.

علاقه مندان، دانش پژوهان و به طور کلی همه مخاطبانی که با تئاتر دفاع مقدس به عنوان یک حوزه مهم در تئاتر کشور ما ارتباط دارند نیز به عنوان گروه مهم و غیر قابل چشم پوشی در فرآیند تولید آثار می بایست یک بخش مهم از نمونه های تحقیق و ارزیابی این گونه تئاتری را به خود اختصاص دهند.

در نهایت مبحث مهم دیگری که باید در تلاش برای بررسی ان در حوزه تئاتر دفاع مقدس بود تلاش برای شناخت بیشتر نمایشهای حوزه ایثار و بررسی برخی عناصر ساختار و همچنین شیوه ها و قابلیت هایی است که می توانند در کنار آثار تئاتر دفاع مقدس قرار گیرند.

در واقع نگاه به تئاتر دفاع مقدس همچنان که در سمینارهای پژوهشی معمول و از جمله همایش سالانه انجمن تئاتر دفاع مقدس صورت می گیرد بایستی که همواره با رویکردی آسیب شناسانه، اما در عین حال کلی همراه باشد.